Συνέντευξη με τον Blair Sheppard, Επικεφαλής Παγκόσμιας Στρατηγικής και Ηγεσίας του δικτύου της PwC

Start adding items to your reading lists:
or
Save this item to:
This item has been saved to your reading list.

Συνέντευξη όπως δημοσιεύθηκε στο "Φιλελεύθερο"

 

Η Ηγετική προσέγγιση και ενσυναίσθηση είναι  η απάντηση στην κρίση

Με αφορμή την πρόσφατη έκδοση του βιβλίου του «TEN YEARS TO MIDNIGHT: Four Urgent Global Crises and Their Strategic Solutions» και την επικείμενη συμμετοχή του στο Ετήσιο Συνέδριο της PwC Κύπρου, ο Blair Sheppard Επικεφαλής Παγκόσμιας Στρατηγικής και Ηγεσίας του δικτύου της PwC μίλησε στον «Φ» για τις κρίσεις που πρέπει ο κόσμος να αντιμετωπίσει άμεσα, καθώς και για τη συμβολή της τεχνολογίας, των ηγετών και των θεσμών σε αυτήν την προσπάθεια. Ο Sheppard, ο οποίος έχει συνεργαστεί με παγκόσμιους ηγέτες σ’ ένα ευρύ φάσμα τομέων, υποστηρίζει ότι απαιτείται μια νέα ηγετική προσέγγιση, η οποία να διαθέτει πολυσύνθετα στοιχεία και να χαρακτηρίζεται από ενσυναίσθηση, γνώση της τεχνολογίας, θάρρος και ταπεινότητα, με πυξίδα την παράδοση και οδηγό την καινοτομία.

 

1. Ποιες ομοιότητες εντοπίσατε στις κοινωνίες ανά το παγκόσμιο (ADAPT framework);

Όλοι συμμεριζόμαστε τις ίδιες ανησυχίες - είτε βρισκόμαστε στα υψηλότερα επίπεδα ιεραρχίας της διακυβέρνησης και των επιχειρήσεων, είτε είμαστε καθηγητές πανεπιστημίου, οδηγοί ταξί, είτε απλά αγωνιζόμαστε να καλύψουμε τις βασικές ανάγκες της οικογένειάς μας. Προβληματίζουν όλους μας τα ίδια ερωτήματα: Γιατί ορισμένα άτομα, περιοχές και πόλεις ευημερούν ενώ οι υπόλοιποι μένουν πίσω; Θα υπάρξουν αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας στο μέλλον ώστε το παιδί μου να έχει  μια καλύτερη ζωή από τη δική μου; Προσπαθεί η χώρα μας να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των νέων και των ηλικιωμένων; Μήπως επικρατεί μια μη αναστρέψιμη πόλωση στην χώρα μου; Πώς θα αντιμετωπίσουμε το αυξανόμενο δημόσιο χρέος; Μπορώ να εμπιστευτώ τους θεσμούς που κάποτε αποτελούσαν σταθεροποιητική δύναμη στην κοινωνία: την αστυνομία, το φορολογικό σύστημα, το εκπαιδευτικό σύστημα, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης; Όλες αυτές τις κοινές ανησυχίες, τις συνοψίζουμε με το ακρωνύμιο ADAPT - ασυμμετρία, διαταραχή, ηλικία, πόλωση και εμπιστοσύνη.

 

2. Ποιες οι εισηγήσεις σας για την αντιμετώπιση  της κρίσης της ευημερίας;

Οι κρίσεις που έχουν ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι να νιώθουν ότι χάνουν την αισιοδοξία τους και χρειάζονται στήριξη ή να αισθάνονται παραμελημένοι και εγκαταλειμμένοι από την οικονομική και κοινωνική δομή γύρω τους, είναι εν μέρει αποτέλεσμα των δημιουργικών και αλτρουιστικών ιδεών που καθοδήγησαν την παγκόσμια ανάπτυξη και ολοκλήρωση για περίπου εβδομήντα χρόνια. Ανακάμψαμε από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, βγάλαμε δισεκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια και ενσωματώσαμε ολόκληρες οικονομίες στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα με γνώμονα τρεις βασικές και θεμελιώδεις έννοιες: η παγκοσμιοποίηση είναι καλή, η τεχνολογία είναι καλή και οι βασικοί δείκτες μέτρησης της επιτυχίας (ΑΕΠ και αξία μετόχων) αποτελούν τον αποτελεσματικότερο τρόπο μέτρησης της οικονομικής ανάπτυξης. Ωστόσο, αυτές οι έννοιες δεν είναι πλέον βιώσιμες σε έναν κόσμο που είναι σήμερα πολύ πιο περίπλοκος.

Η παγκοσμιοποίηση, σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, δημιουργεί τεράστιες και ανεξέλεγκτες ανισότητες, ιδιαίτερα  όταν δεν διαθέτουμε τα κατάλληλα βαρόμετρα ώστε να εκτιμήσουμε την επίδρασή της πέραν από το επίπεδο της εθνικής ή της εταιρικής παραγωγής. Έχουμε μάθει να ζούμε με το στατιστικό στοιχείο σύμφωνα με το οποίο το 44% του παγκόσμιου πλούτου ανήκει σε λιγότερο από το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Παράλληλα, η χρήση της τεχνολογίας που έχει αρνητικές συνέπειες όταν χρησιμοποιείται ανεξέλεγκτα (όπως συμβαίνει με  τα επίπεδα άνθρακα στην ατμόσφαιρα, τις παρεμβολές στην ιδιωτική ζωή ή το γεγονός πως έως και το 40% όλων των θέσεων εργασίας ενδέχεται να χαθούν εξαιτίας της αυτοματοποίησης), αξιολογείται μόνο από το πόσο αυτή συνεισφέρει στην αύξηση του ΑΕΠ ή των κερδών.

Για να εξαλείψουμε τις ανισότητες και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής σε όλα τα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα, χρειαζόμαστε νέα σενάρια για να μας καθοδηγήσουν. Η παγκοσμιοποίηση λειτουργεί μόνο όταν εστιάζουμε πρώτα στη δημιουργία μιας ακμάζουσας τοπικής κοινότητας. Οι κίνδυνοι της τεχνολογίας έχουν τόση δυνητική επίδραση όσο και τα οφέλη της και το ΑΕΠ αλλά και οι δείκτες μέτρησης της αξίας για τους μετόχους πρέπει να συμπληρωθούν με πιο αναλυτικούς, εγγενείς και αλληλοεξαρτώμενους δείκτες μέτρησης της επιτυχίας.

 

3. Ποιους κινδύνους ελλοχεύει η τεχνολογία; Γιατί χρειαζόμαστε επιστήμονες και μηχανικούς υπολογιστών που γνωρίζουν κοινωνιολογία και ψυχολογία και ποιητές που μπορούν να κωδικοποιήσουν;

Υπάρχουν τρία βασικά προβλήματα: 1) Ένας κόσμος που βασίζεται στην τεχνολογία τείνει να είναι αυτός στον οποίο κερδίζουν οι λίγοι. Έτσι ο πλούτος συγκεντρώνεται σε λίγα άτομα, εταιρείες, πόλεις και χώρες. Οι υπόλοιποι μένουν πίσω και φοβούνται ότι τα πράγματα μόνο θα επιδεινωθούν, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική επιφέρουν μεγάλες απώλειες στις θέσεις εργασίας. 2) Η τεχνητή νοημοσύνη και τα analytics προκαλούν αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με το απόρρητο, τη δυνατότητα αναγνώρισης και επαλήθευσης των απειλών και των επιθέσεων στον κυβερνοχώρο, τις νέες μορφές εγκληματικότητας και κυβερνοαπειλών, καθώς και το κρίσιμο ερώτημα του κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνεκτικά και δίκαια. 3) Οι τεχνολογικές πλατφόρμες μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στον πληθυσμό. Για παράδειγμα, η παραπληροφόρηση οδηγεί στην πόλωση. Για να αντιμετωπίσουμε αυτά τα ζητήματα, χρειαζόμαστε ηγέτες που να κατανοούν σε βάθος την τεχνολογία, αλλά και την ανθρώπινη ψυχολογία καθώς και τον τρόπο λειτουργίας των ανθρώπινων συστημάτων - αυτό που θα ονομάζαμε δηλαδή ανθρωπιστές με γνώσεις τεχνολογίας.

 

4. Βλέπουμε ότι οι παραδοσιακοί θεσμοί χάνουν το έρεισμα τους με την πάροδο των χρόνων έναντι των παγκόσμιων δυνάμεων. Ποιος ο νικητής και ποιες οι προκλήσεις;

Όταν δημιουργήθηκαν οι θεσμοί αυτοί, ο κόσμος σε μεγάλο βαθμό αποτελείτο από εθνικά κράτη που συμμερίζονταν την ίδια άποψη για το πώς πρέπει να λειτουργεί μια χώρα και η παγκόσμια οικονομία, η οποία σε μεγάλο βαθμό ήταν επηρεασμένη από μια αγγλοαμερικανική κοσμοθεωρία. Αυτό δεν ισχύει πλέον. Σήμερα ζούμε σε έναν κατακερματισμένο κόσμο και χρειαζόμαστε θεσμούς που να μπορούν να επιτύχουν σε ένα τόσο διαφορετικό περιβάλλον. Πολλά θεσμικά όργανα έχουν απομακρυνθεί από την αρχική αποστολή τους, μάλιστα κάποια από αυτά δαπανούν έως και 80-90% του προϋπολογισμού τους σε κρίσιμα ζητήματα για μεμονωμένα κράτη μέλη, αντί να εστιάζουν στον δικό τους σκοπό. Ωστόσο, θα πρέπει να επαναπροσδιορίσουν τον σκοπό τους έχοντας υπόψη ότι ο πολυμερισμός είναι μια εθελοντική δραστηριότητα. Κατά συνέπεια, οι θεσμοί θα πρέπει να επικεντρωθούν στα ζητήματα για τα οποία όλοι συμφωνούν ότι είναι κρίσιμα για την παγκόσμια πρόοδο και που ευθυγραμμίζονται με την αποστολή τους.

 

5. Πολλοί μελετητές και ακαδημαϊκοί κάνουν λόγο για την απουσία ηγετών. Πλέον δεν υπάρχουν οραματιστές πολιτικοί ηγέτες, ενώ παρατηρούνται όλο και περισσότεροι ηγέτες που εκλέγονται με λαϊκιστικές προτάσεις και συνθήματα. Ποια η άποψη σας;

Το πρόβλημα που περιγράφετε αφορά όλους τους ηγέτες, όχι μόνο τους πολιτικούς, και είναι το αποτέλεσμα μιας σύνθετης πρόκλησης για την αποτελεσματική ηγεσία που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Οι ηγέτες πρέπει πλέον να συνδυάζουν «Έξι Παράδοξα» - έξι χαρακτηριστικά που μπορεί να φαίνονται αντικρουόμενα μεταξύ τους - κάτι για το οποίο δεν τους προετοιμάσαμε ποτέ. Δεν αρκεί να είναι τεχνικά ικανοί, αλλά πρέπει επίσης να κατανοήσουν την επίδραση της τεχνολογίας στα άτομα και στην κοινωνία. Να δίνουν την απαραίτητη σημασία στις ανάγκες των δικών τους χωρών, πόλεων, τοπικών κοινωνιών ή επιχειρήσεων, αναγνωρίζοντας πώς ο κόσμος επηρεάζει τις αποφάσεις τους. Να κινούνται πολύ γρήγορα και αποτελεσματικά, αλλά και να υιοθετούν μια στρατηγική προσέγγιση και να είναι προετοιμασμένοι για το μέλλον. Χρειαζόμαστε ηγέτες που να αναλαμβάνουν δράση και να έχουν το θάρρος να λάβουν δύσκολες αποφάσεις, και την ίδια στιγμή να αναγνωρίζουν ότι η συμβολή των άλλων είναι απαραίτητη. Αυτό απαιτεί ενσυναίσθηση, ταπεινότητα και πειστικότητα. Οι ηγέτες μας δεν πρέπει να εγκαταλείπουν τις παραδόσεις, αλλά δεν πρέπει και να επιτρέπουν στις παραδόσεις να περιορίζουν τις ενέργειές τους όταν χρειάζεται να κάνουν δύσκολες επιλογές. Στο σημερινό κατακερματισμένο κόσμο υπάρχουν πολλές συνιστώσες και απόψεις. Οι ηγέτες πρέπει να είναι σε θέση να οδηγήσουν σε συναίνεση.

 

6. Ποια προσέγγιση πρέπει να ακολουθήσει ένα σύγχρονο κράτος για να διασφαλίσει την ευημερία των πολιτών;

Να επανεξετάσει τις παλιές υποθέσεις με σκοπό να τις κάνει ξανά σχετικές ενσωματώνοντας νέες, θαρραλέες ιδέες με τέτοιο τρόπο που να υπολογίζει όλους τους πολίτες. Αυτή μπορεί να είναι μια μακρά και δύσκολη διαδικασία, και ως εκ τούτου ορισμένα θέματα θα πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα. Ειδικότερα, είναι απαραίτητη αυτήν τη στιγμή η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της ανάπτυξης των μικρών επιχειρήσεων.

 

7. Πώς ο δημόσιος και ιδιωτικός τομέας μπορούν να συνυπάρξουν;

Η ερώτηση προεξοφλεί ότι μπορούμε να σημειώσουμε πρόοδο εάν ο δημόσιος και ιδιωτικός τομέας δεν συνυπάρξουν. Αυτό είναι απίθανο. Πρέπει να συνυπάρχουν καθώς ο δημόσιος τομέας δεν διαθέτει ούτε τους πόρους, ούτε την τεχνογνωσία για την επίλυση των ζητημάτων και ο ιδιωτικός τομέας δεν πρέπει να εμπλέκεται σε θέματα πέραν της δικαιοδοσίας του προκαλώντας στην πραγματικότητα αρνητικές επιπτώσεις. Τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο εάν δεν αντιμετωπίσουμε άμεσα τις κρίσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει ο κόσμος. Και οι δύο πλευρές πρέπει να αναγνωρίσουν ότι αυτή είναι μια υπαρξιακή κρίση.

 

8. Πώς οραματίζεστε τον κόσμο σε δέκα χρόνια;

 Εξαρτάται από το πόσο γρήγορα αναγνωρίζουμε τη σοβαρότητα των κρίσεων που αντιμετωπίζει ο κόσμος και κατά πόσο γρήγορα, δημιουργικά και αποφασιστικά θα αντιδράσουμε.  Αν το κάνουμε, ο κόσμος θα μπορούσε να είναι ένα εξαιρετικό μέρος για όλους τους πολίτες του. Εάν όχι, ανησυχώ σοβαρά για το τι  θα κληροδοτηθεί στα παιδιά και στα εγγόνια μου. 

ten years to midnight

Ten Years to Midnight

Four urgent global crises and their strategic solutions

The solutions to the world's most urgent challenges are within reach, but we only have ten years.

Learn more and read an excerpt

Contact us

Konstantina Logotheti

Director - Marketing & Communications, PwC Cyprus

Tel: +357-22555108

Follow us