Οι τράπεζες πρέπει να αποβάλουν τα προβληματικά τους περιουσιακά στοιχεία

12/01/18

Έρευνα της PwC για τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων

Μελέτη γύρω από τις διαδικασίες εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης (wind-down operations) προβληματικών δανείων σε όλη την Ευρώπη πραγματοποίησε η PwC, καθώς ο τραπεζικός κλάδος συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις όπως η οικονομική ύφεση που εξακολουθεί να υφίσταται σε διάφορες χώρες, η αυξημένη κανονιστική δραστηριότητα και τα συνεχιζόμενα διατηρούμενα χαμηλά επιτόκια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Η κυριότερη ανησυχία για τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τη συνολική οικονομία, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε τοπικό επίπεδο, εξακολουθεί να είναι τα επίπεδα των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) και των μη βασικών στοιχείων ενεργητικού (noncore assets), τα οποία παραμένουν επίμονα σε υψηλά επίπεδα, ως κληρονομιά της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Στο τέλος του 2016, τα ΜΕΔ σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ESRB), ανήλθαν σε 1 τρισεκατομμύριο ευρώ, ενώ οι τράπεζες επισημαίνουν όλο και περισσότερα χαρτοφυλάκια ως μη κερδοφόρα.

Ο μέσος όρος ΜΕΔ στις τράπεζες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) παραμένει σημαντικά υψηλότερος σε σχέση με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες, αφού ανέρχεται στο 4,8%.  Την ίδια ώρα που, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο μέσος όρος ΜΕΔ στις τράπεζες των Ηνωμένων Πολιτείων ανέρχεται στο 1,3% και στην Ιαπωνία στο 1,5%. Σημαντικές διαφορές εντοπίζονται όμως και εντός της ΕΕ, αφού τα ποσοστά των ΜΕΔ διαφέρουν σημαντικά τόσο ανά τράπεζα όσο και ανά χώρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός πως ενώ στη Σουηδία και τη Φινλανδία το ποσοστό των ΜΕΔ είναι λίγο πάνω από το μηδέν, στην Ελλάδα και την Κύπρο προσεγγίζει το 50%.

 

Εισηγήσεις από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

Ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν προσδιορίσει τα επίπεδα των ΜΕΔ στην Ευρώπη ως έναν από τους βασικότερους κίνδυνους για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του τραπεζικού κλάδου. Για να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρότεινε ένα σχέδιο που περιλαμβάνει 14 δράσεις. Οι δράσεις αυτές επικεντρώνονται σε τέσσερα ευρύτερα θέματα που αφορούν την εποπτική πολιτική, το πλαίσιο αφερεγγυότητας και ανάκτησης χρέους, τις δευτερογενείς αγορές και την αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα.

Προκειμένου οι τράπεζες να βελτιώσουν τις προοπτικές τους για μελλοντική ανάπτυξη, θα πρέπει πρώτα να αντιμετωπίσουν το ζήτημα των ΜΕΔ και να αποβάλουν τα αδύναμα αυτά περιουσιακά στοιχεία. Για αυτό το σκοπό πολλές τράπεζες έχουν προχωρήσει στη σύσταση ξεχωριστών οντοτήτων, στις οποίες μεταβιβάζουν τα προβληματικά περιουσιακά στοιχεία τους και οι οποίες έχουν ως αποκλειστικό στόχο την πώληση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και των μη βασικών στοιχείων ενεργητικού (noncore assets).

 

Έρευνα της PwC για τους τρόπους αναδιάρθρωσης

Για να βοηθήσει τα τραπεζικά ιδρύματα της Ευρώπης σε αυτήν την προσπάθεια, η Strategy&, η ομάδα συμβούλων στρατηγικής της PwC, διεξήγαγε μελέτη γύρω από τις διαδικασίες  εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης (wind-down operations) σε όλη την Ευρώπη και προσδιόρισε τους κοινούς παράγοντες που καθιστούν αποτελεσματικές τις δραστηριότητες αυτές.

Η μελέτη περιλαμβάνει 18 από τις μεγαλύτερες μονάδες εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης (wind-down units) που υπάρχουν σήμερα στην Ευρώπη, με περιουσιακά στοιχεία άνω των €700 δις. Αυτές οι οντότητες αποτελούν την πλειοψηφία των ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων αναδιάρθρωσης και περιλαμβάνουν τρία διαφορετικά δομικά μοντέλα:

  • τις εσωτερικές μονάδες εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης

  • τις αυτόνομες κακές τράπεζες

  • τα εθνικά προγράμματα για αναδιάρθρωση της οικονομίας ενός κράτους

     

Σύγκριση εκ του αποτελέσματος

Οι απευθείας συγκρίσεις μεταξύ των μονάδων αυτών είναι εξαιρετικά δύσκολες αφού η  σύνθεση των χαρτοφυλακίων τους, οι συνθήκες αγοράς στις οποίες λειτουργούν και οι στόχοι σχετικά με τις επιδόσεις  τους διαφέρουν σημαντικά σε επίπεδο οντότητας. Μπορούμε, ωστόσο, να μετρήσουμε την απόδοσή τους συγκρίνοντας τους δηλωμένους στόχους τους και τα αποτελέσματά τους.

Από την έρευνα προκύπτει ότι η επιτυχία που έχει μια μονάδα  κατά τη διαδικασία αυτή επηρεάζεται από τη σύνθεση των ενεργητικών περιουσιακών στοιχείων, την οργανωτική δομή της και την επιχειρησιακή της απόδοση.

Πέρα όμως από την υιοθέτηση μιας καταλληλότερης οργανωτικής δομής, οι πιο αποτελεσματικές μονάδες παρουσιάζουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά ακολουθώντας τέσσερις λειτουργικές προϋποθέσεις:

  • Νέο ξεκίνημα που υποστηρίζεται από ένα προσαρμοσμένο λειτουργικό μοντέλο, ακριβείς αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων και ένα ολοκληρωμένο σχέδιο μείωσης του κόστους

  • Διαθέσιμη χρηματοδότηση και ρευστότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της εκκαθάρισης ή αναδιάρθρωσης (funding and liquidity throughout the wind-down life cycle)

  • Αποτελεσματική εκτέλεση που υποστηρίζεται από τη σωστή στελέχωση, τις πολιτικές, τις διαδικασίες και τις δομές διακυβέρνησης που είναι απαραίτητες για την επίτευξη των στόχων

  • Συνεκτικό σχέδιο που επιτρέπει μια μετρημένη, βαθμιαία μείωση των λειτουργιών που εκτελούνται με παράλληλη υποβάθμιση των περιουσιακών στοιχείων του οργανισμού.

Σήμερα, ο τραπεζικός τομέας στην Ευρώπη εξακολουθεί να περιστοιχίζεται με περιουσιακά στοιχεία που δεν μπορούν να τύχουν εκμετάλλευσης. Μόνο όταν οι τράπεζες απαλλαγούν από αυτά τα περιουσιακά στοιχεία θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν την οικονομική τους ευρωστία και να επικεντρωθούν στη συγκέντρωση των πόρων που απαιτούνται για να ανταποκριθούν στις τρέχουσες και μελλοντικές διαταραχές της αγοράς.

Σύμφωνα με τον κ. Στέλιο Κωνσταντίνου, Συνέταιρο στην PwC Κύπρου, Υπεύθυνο για τον τραπεζικό τομέα, «είναι εξαιρετικά σημαντικό οι τράπεζες, σε Ευρώπη και Κύπρο, να επιλέξουν την καταλληλότερη δομή για αυτές, λαμβάνοντας υπόψη τα όλο και πιο περίπλοκα και εναρμονισμένα ρυθμιστικά πλαίσια, αναπτύσσοντας παράλληλα την ικανότητα για αποτελεσματική και αποδοτική διαχείριση των μονάδων εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης. Οι τράπεζες που θα το πετύχουν αυτό, θα μπορέσουν να οικοδομήσουν μια ισχυρή βάση για τη μελλοντική στρατηγική τους ανάπτυξη». Ιδιαίτερα στην περίπτωση της Κύπρου, ο κ. Κωνσταντίνου σημειώνει ότι «είναι σημαντικό τα τραπεζικά ιδρύματα να προχωρήσουν άμεσα με ουσιαστικά και αποφασιστικά βήματα προς την αντιμετώπιση του υψηλού επιπέδου Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων, το οποίο αποτελεί ίσως την κυριότερη απειλή για τη σταθερότητα και την ανάπτυξη που έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής». 

Contact us

Konstantina Logotheti
Director - Marketing & Communications
Tel: +357-22555108
Email

Contact us

Konstantina Logotheti
Director - Marketing & Communications
Tel: +357-22555108
Email

Follow us